Endüstri Mühendisliği Öğrencisi

Karar Analizi dersinde Çok Kriterli Karar Verme konusu altında işlenen AHP uygulamasını olabildiğince anlaşılır olarak anlatacağım. Örnek: Bir fabrika için A, B ve C şeklinde üç lokasyon seçeneği mevcuttur.  Kriter olarak  1)Yer maliyeti 2)Tedarikçi yakınlığı 3).... 4).... dikkate alınmaktadır.   1) Yer maliyeti açısından A, B’den 3 daha üstün ve C ile aynıdır. C, B’ye göre 5 daha üstündür. 2)Tedarikçi yakınlığı açısından  A, B’ye göre 6 üstünlükte; C ise A’ya göre 3 ve B’ye göre 9 üstünlüktedir. 3) Yerel işgücü kalitesi açısından A, C ile aynı; B, A’ya göre 3 ve C’ye göre 5 üstündür.  4) Yerel işgücü maliyeti açısından B, A’ya göre ve C’ye göre 3 üstünlüktedir. Önce her bir kriter için seçenekleri ikili olarak karşılaştırılır ve seçeneklerin kriterlere göre üstünlük değerleri bulunur (A-Matrisi) 1) Yer Maliyeti    A  B  C  A  1  3  1  B  1/3  1  1/5  C  1  5  1  bj ...

Karar verme süreçleri bir hedefe ulaşmak için yapılmaktadır. Çok kriterli karar verme, birden fazla kriter ve birbiriyle çatışan birden fazla amacın olduğu durumlarda en iyi seçeneğin belirlenmesidir. Çeşitli çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri mevcuttur: Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS), Analitik Ağ Süreci (AAS), Electre, TOPSIS  vb. ELECTRE (ELimination et Choix Traduisant la REalite) yöntemi çok kriterli karar verme tekniklerinden bir tanesidir. Bu yöntemin en önemli özelliği, problemin çözümüne kantitatif ve kalitatif değerlerin birlikte dâhil edilebilmesidir.  TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) 1980 yılında geliştirilmiştir. ELECTRE yönteminin temel yaklaşımlarını kullanır. Karar noktalarının ideal çözüme yakınlığı ana prensibine dayanır ve çözüm süreci ELECTRE yöntemine nazaran daha kısadır. TOPSIS yöntemi 6 adımdan oluşan bir çözüm sürecini içerir. Yöntemin ilk iki adımı ELECTRE yöntemi ile ortaktır.  A...

Belirsizlik Altında Karar Verme Olaylara ait gerçekleşme olasılıkları bilinmiyorsa, belirsizlik altında karar verme söz konusudur. Olaylar karar vericinin kontrolünde değildir. Maximum kar veya mininum maliyet sağlanmaya çalışılır. Karar Kriterleri Maximin Minimax Maximax Hurwicz Laplace 1. Maximin Kriteri Maxi Minj (rij)  ÖRNEK: İnşaat firması taleplere göre konut tipi seçecektir. Talep tipleri ve alternatifler aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Alternatifler(sütunlar) arasından minimum değerler seçilir ve bu minimum değerler arasından maximum değer seçilir. Buna göre inşaat firması oluşan taleplere göre beton konut tipini seçmelidir çünkü daha karlı olacaktır. 2.Minimax Kriteri Pişmanlık kriteri olarak bilinir. Mini Max j [Maxi (rij) – (rij)]  Önce sütunda maximum değerler alınır Sonra maximum değerlerden tek tek çıkarılarak pişmanlık matrisi bulunur. Pişmanlık matrisinin satırlarına bakılarak maximum değerler alınır ...

1) Karar verilecek konunun veya problemin tanımlanması: Karar verilecek konunun ne olduğu, kararın ne zaman verileceği, kimin tarafından verileceği, neden önemli olduğu ve sonucunda kimlerin etkileneceği sorgulanır. 2) Problemi doğuran nedenlerin ortaya konması: problemi doğran nedenlerin ortaya konması amacıyla sorgulama yapmaksızın beyin fırtınası tekniği kullanılarak problemin olası nedenleri ortaya konur. 3) Karar verilecek alternatiflerin belirlenmesi: Karar verilecek konuya ilişkin tüm alternatif veya olası seçenekler oluşturulur ve belirlenir. Olası seçenekler ile ilgili bilgi toplanır. 4) Alternatiflerin kontrol edilmesi: Toplanan bilgilere dayanarak elde edilen yeni seçenekler gözden geçirilir. Risk alma seviyeleri belirlenir. 5) Bazı seçeneklerin elenmesi: Seçeneklerin tamamı değerlendirilerek hangi seçeneklerin en çok katkı sağlayacağı, hangilerinin katkı sağlayamayacağı düşünülerek uygun olmayan seçenekler elenir. Seçenekler arasından gerçekleşme olasılığı...

Karar: Karar vericinin genellikle birbirine alternatif olan çok sayıda seçenek arasından birini seçme veya tercih etme faaliyetidir. Karar Verme Türleri - Kullanılan yöntem ve bilgi kaynağı açısından kararlar Duygusal ve sezgisel karar Deneyime dayalı karar Verilere ve istatistiğe dayalı karar -Zaman açısından kararlar Kısa süreli Orta süreli  Uzun süreli -Kapsam ve önemleri açısından kararlar Stratejik kararlar Teknik kararlar -Kişi sayısı açısından kararlar Bireysel kararlar Grup kararları -Karar vericinin konumu açısından kararlar Tepe yönetim  Orta kademe Alt kademe -İşletme fonksiyonları açısından kararlar Üretim ile ilgili kararlar Satış ile ilgili kararlar Finansman ile ilgili kararlar İnsan Kaynakları ile ilgili kararlar Bir sonraki konu →  Karar Analizi: Bölüm 2 | KARAR VERME SÜRECİ